Liyakat Nedir ? Nasıl Belirlenir ?

Hazır 14 Temmuz darbe girişimi nedeniyle televizyonlarda ve basında ve siyasilerin ve meslek kuruluşlarını ve STK ların diline liyakat- ehil kelimesi pelesenk olmuşken ; bende de dile getirme dürtüsü uyanmışken faydası olur ya da en azından yönlendirir düşüncesiyle konuyu irdelemek istedim.

Konuya tepeden bakıldığında Hakkari deki terörist eylemden tutun Ankara da ki bombalamaya, Edirne Kapıkuledeki gümrük yolsuzluğuna kadar olanların tamamının belirli

bir İnsan Kaynakları politikasının ve sisteminin olmayışından olduğu görülür.

Etkin bir insan kaynakları sisteminin kurulması ve insan kaynakları politikasının oluşturulması ancak ve ancak kurumsallaşma ile olur. Peki kurumsallaşma nedir ? Sokaktaki insanın anlayacağı dille tanımlamak gerekirse kurumsallaşma “ belli değerler baz alınarak neyin nasıl yapılacağının “ belirlenmesidir. Esasen hanidir girmeye çalıştığımız Avrupa Birliğinin bize dayattığı Kopenhag kriterleri de esasen birer kurumsallaşma prosedürleridir. Kopenhag Kriterlerinden yararlanarak Evrensel değerleri baz almak koşulu ile kendi yapımıza uygun şekilde kurumsallaşmamızı gerçekleştirebiliriz.

Günümüz Türkiye sinde Kurumsallaşma ihtiyacı son olaylardan sonra zorlayıcı hale gelmiştir. Kurumsallaşmaya hem siyasetin hem de kamunun ( devlet bürokrasisinin) ihtiyacı olduğu apaçık görülmektedir.

Siyasetin kurumsallaşması Siyasi partiler, seçim, anayasa vs. gibi konuları kapsar. Bu konuların düzenlenmesi siyasi iradeye ve parlamentoya aittir.

Kamunun ( devlet bürokrasisinin ) kurumsallaşmasına İnsan Kaynakları Sisteminin oluşturulması ile başlanması gerekir.

Günümüzde gerek siyasilerin , gerek akademisyenlerin , düşünce insanlarının ve medya mensuplarının moda bir kavram olarak dile getirdikleri liyakat elbette çok önemlidir. Peki bu liyakat nasıl saptanacaktır. Çünkü liyakat bir kavramdır ve kavram olduğu için de yoruma çok açıktır. Bana göre falanca kişi liyakatli görünürken başkasına göre liyakatli görünmeyebilir. Ayrıca kişi falanca göreve layık olabileceği gibi bir başka işte layık olmayabilir. Kelime anlamı itibariyle liyakat uygunluğu-yeterliliği ifade etmektedir. Şu halde liyakatin-yeterlilik in objektif olarak saptanabilmesi için ne yapmalı ?

Öncelikle bürokrasideki görev pozisyonlarının kategorize edilerek guruplara ayrılması ve her bir gurubun görevlerinin tanımlanması gerekir. Bir başka deyişle her bir gurubun görevinin detaylı olarak neleri kapsadığı belirtilmelidir. İşte bu belirlemeden sonradır ki tanımlanan görevleri hakkiyle yerine getirebilecek kişinin nasıl olması gerektiği yani nasıl bir liyakatte(yeterlilikte) olması gerektiği saptanmış olacaktır.( öğrenim durumu, yetenekleri, deneyimi vs vs) Bundan sonradır ki o tanımları önceden yapılmış pozisyonlara seçilecek kişilerin ne liyakatta (yeterlilikte) olacağı anlaşılmış olacak ve seçim ona göre yapılacaktır. Bütün bu özellikler günümüzde özel mülakatlar ve testlerle belirlenebilmektedir. Burada unutulmaması gereken bir diğer noktada, yukarıda yapılması gerektiğine değindiğim görev tanımlarının ilerde yapılacak Başarı Değerlendirmelerinin kriterlerinin en önemlisi olacaktır.

Bu arada son yıllarda kamuya memur olabilmek için KPSS adı verilen sınav sistemine de değinmek isterim.. Bildiğim kadariyla KPSS bir tür bilgi ölçme sınavıdır. Bir bakıma zaman kaybı olduğunu düşünüyorum. Neden mi? El bette herhangi bir göreve getirilmesi düşünülen kişide bilgi aranması gerekir ; ancak bilginin, ulaşılabilir ve edinilebilir bir özellik olduğu ortadadır.. Aslolan yetenek ölçümüdür. Yeteneklerin geliştirilmesi bir oranda mümkünse de genelde doğuştan vardır. Memuriyete girişte yapılan  Bilgi ölçme sınavları ile kişlilerin okullarından almış oldukları diploma ya da mezuniyet belgelerinin güvenirliği zedelenmektedir. Yani adayların almış oldukları diplomanın geçerliliği sorgulanmaktadır ki bu durumda eğitim kurumlarının itibarının zedelenmesi de söz konusu olabilir.

Daha ileri bir yazımda da Başarı Değerlendirmesi ( Perfoemans Ölçümüne ) değinmeye çalışacağım.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir